ARŞİVDEN

Please reload

ETİKETLER

IMPOSTER SENDROMU

11/03/2019

 

 

Siz bir taklitçi hatta sahtekâr mısınız? Aldığınız terfiinin başarınızla hiçbir alakası olmadığına, bulunduğunuz yere tamamen şans eseri geldiğinize mi inanıyorsunuz? Bu yüzden de sürekli endişe içinde yaşıyor, işinize konsantre olmakta güçlük çekiyor ve endişeyle durumun ortaya çıkacağı günü mü bekliyorsunuz? 

Eğer iyi bir eğitim, uzun yıllar süren özverili bir çalışma hayatına rağmen böyle düşünüyorsanız, o zaman ‘imposter sendromu’na yakalanmış olma ihtimaliniz çok yüksek. İngilizce kelimenin tam tercümesi ‘sahtekar, hilekar’ demek. Ancak tabii bu sizin öyle bir karakter olduğunuz anlamına gelmiyor. Bilakis… İş hayatında, özellikle kadınlarda sıkça görülen bir hastalığa yakalanmış olabilirsiniz… 

 

Bu ruh hali ilk olarak 1978 yılında bir hastalık olarak tanımlanmış. Teşhisi koyan iki psikolog: Suzanne Imes ve Pauline Rose Clance. İş hayatlarında en üst düzeye ulaşmış 150 kadın üzerinde bir araştırma yapan ikilinin, bu ruh halini bir hastalık olarak tanımlamalarına yol açan etkene gelince… Araştırılan tüm kadınların, çevrelerince gerek iş hayatlarında gerek eğitim hayatlarında gerekse özel hayatlarında başarılarıyla onay almış kişiler olmalarına rağmen, kendilerinin bu başarılarına inanmamaları, şüphe ile yaklaşmaları ve kendilerini takdir etmemeleriymiş. 

 

Bu ruh haline girdikten sonra kendilerini izole etmek, sosyalleşmekten kaçmak, önlerine çıkan yeni fırsatları reddetmek ile derinleşen rahatsızlık, zamanla stres, ankziyete (endişe) ve depresyona da dönüşebiliyor. Dahası durum oldukça yaygın. Her ne kadar durum daha çok kadınlarda gözlemlense de iş hayatındakilerin, yaş ve cinsiyet fark etmeksizin %70’ini etkisi altına aldığı kanıtlanmış durumda.

 

Bu ruh halini tanımlayan farklı aşamalar var… Pauline Rose Clance, 1985 yılında yayınladığı bir makalede bu aşamaları şöyle sıralıyor:

 

  • IMPOSTER DÖNGÜSÜ: Döngü, hedef odaklı bir görev ile başlıyor. Konulan hedefe, zamanında ulaşamamak, yeterince iyi yapamayacağına inanmak, işin tamamlanabilmesi için gösterilen aşırı çaba, uzun çalışma saatleri, uykusuzluk ve dengesiz beslenme döngüyü tetikliyor. Zira kişi ne kadar az dinlenirse o kadar az konsantre oluyor bu da işe ister istemez yansımaya başlıyor. 

  • EN İYİ OLMA ÇABASI: Ruh halinin ikinci aşaması, ‘En iyi’ ya da ‘özel’ olmak arzusu. Bu göreceli konum, çalışan kişinin üzerindeki stresi tetikliyor. 

  • SÜPER İNSAN: Süper insan olma özellikleri göstermek. Yani herkesin ihtiyacına koşmak, onların üstlenmesi gereken işleri de yapmaya başlamak IMPOSTER sendromunun derinleşmeye başladığını gösteren bir aşama. 

  • BAŞARISIZLIK KORKUSU: İlk üç maddedeki ruh halini bir yenisi takip ediyor: Başarısızlık endişesi. Kişi, bütün bu gösterdiği çabalara rağmen yetersiz olduğuna ve başarısız olmasının muhtemel olduğuna inanmaya başlıyor. 

  • TAKDİRİ KABUL ETMEMEK: Her ne kadar etrafından takdir gelse dahi, kişi bunları kabul etmiyor. Gelen olumlu yorumlara inanmamaya hatta bunları küçümsemeye başlıyor. 

  • BAŞARIDAN KORKMAK: Elde ettiği başarıdan korkmaya, onunla ilgili suçlu hissetmeye başlıyor. ‘Bunlar şans eseri veya tesadüfen oldu’ diye düşünüyor ve buna inanıyor.

 

NASIL İYİLEŞİYOR

Bu sendroma sahip misiniz? Öncelikle bunu teşhis etmek gerekiyor. Zira bu ruh hali başarınızın önündeki engel olabilir. Birçok insan, bunun bir hastalık olduğunu bilmediği için kendini yetersiz görerek istifa ediyor. Yukarıda saydığımız belirtileri teşhis etmekte zorlanıyorsanız, çok daha basit bir soruya cevap arayabilirsiniz: İş yerinde, rutin bir konuda bile sorumluluk aldığınızda nabzınız yükseliyor mu? Zira bu, döngüye girdiğinizin ilk belirtisi olabilir. 

 

Unutmayın, bu ruh halinden sıyrılabilmek için öncelikle teşhis etmeniz önemli. Eğer ilerlemişse, bunu tek başınıza yapamayacağınızı ve profesyonel yardım almanızda fayda olacağını da hatırlatalım. Ancak eğer başlangıç aşamasındaysa:

  • Bunun bir iş olduğunu unutmayın. 

  • Hata yapabileceğinizi ama bunun ne o işin ne de kariyerinizin sonu olmayacağını kendinize hatırlatın. 

  • Ayrıca iyi olduğunuz konuları kendinize sık sık hatırlatın ve bulunduğunuz yere gelmenizin tesadüf olmadığını görmek için iş hayatınızın kronolojisini çıkartın. 

  • Etrafınızdan, özellikle de üstlerinizden destek alın. Onların sizi yönlendirmesi kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayacaktır. 

Please reload

SON HABERLER

Please reload

BİZİ TAKİP EDİN

İLETİŞİM

Tophanelioğlu Caddesi Arduman İş Merkezi No:6 B Blok Kat:2 Altunizade / Üsküdar İSTANBUL

0 216 6511884

ISO-27001.png
ISO-18001-2007.png
ISO-9001-2015.png

©2017 rasyoneldanismanlik